بازار جهانی سنگ اهن

بازار جهانی سنگ اهن
قیمت سنگ آهن طی سال جاری حدود ۴۰ درصد افت کرده و این اتفاق پس از آن رخ داد که شرکتهای “ریو تینتو” ، “بی اچ پی بیلیتون” و “واله” اقدام به افزایش تولید خود در استرالیا و برزیل کردند . قیمت در روز ۲۹ سپتامبر به ۷۷ دلار و ۹۷ سنت هم نزول کرد که کمترین قیمت از ماه سپتامبر سال ۲۰۰۹ می باشد . هم اکنون شرایط بازی در بازار جهانی تغییر کرده است و برای تصاحب سهم بازار جنگ درگرفته است . تولید کنندگان بزرگ سعی خواهند نمود تا جانشین تولید سنگ آهن با هزینه بالا در چین شوند و شرکتهای چینی را ورشکست کرده و از صنعت خارج نمایند . همچنین شرکتهای بزرگ به افزایش ظرفیت خود ادامه خواهند داد .
نمودار زیر قیمت سنگ آهن را از ابتدای سال تاکنون نشان می دهد .
  ۳
صنعت سنگ آهن و شاخصهای مهّم ان
فاکتورهایی که قیمت سنگ آهن را تحت تاثیر قرار می دهد شامل عرضه و تقاضا و رشد و پیشرفت اقتصاد جهانی می باشد . در بین تمام اقتصادهای جهان ، چین بیشترین مصرف را دارد و حدود ۶۰ درصد از سنگ آهن حمل شده توسط دریا را مصرف می کند . از آنجا که چین مهمترین بازار این محصول است ، فاکتورهای وابسته به اقتصاد چین ، صنعت سنگ آهن و در نتیجه قیمت آن را تحت تاثیر قرار می دهد .
طرف عرضه
استرالیا و برزیل بزرگترین کشورهای تولید کننده سنگ آهن هستند و طی سال گذشته ۷۳ درصد از عرضه دریایی را در دست داشتند و پیش بینی می گردد تا سال ۲۰۲۰ به سهم ۹۰ درصدی برسند .
“ریو تینتو” ، “بی اچ پی بیلیتون” ، “فورتسک استرالیا” و “واله برزیل” بیشترین تاثیر را در طرف عرضه دارند . این شرکتها با هم بیش از ۷۰ درصد از عرضه سنگ آهن توسط راه های دریایی را به عهده دارند . بازیگران بزرگ طرف عرضه طرحهایی دارند تا ظرفیت تولید خود را طی سه تا چهار سال آینده به میزان قابل ملاحظه ای افزایش دهند . تحلیلگران معتقدند که اگر این روند ادامه پیدا کند ، تولیدکنندگانی که هزینه تولید آنها به ازای هر تن ۸۰ تا ۱۰۰ دلار می باشد ، از بازار خارج خواهند شد . 
نمودار زیر قیمت سنگ آهن و ذخایر سنگ آهن شرکتهای بزرگ را نشان می دهد .  
۶
چرا سرمایه گذران باید در مورد افزایش ذخایر سنگ آهن چین نگران باشند ؟
ذخایر سنگ آهن در بنادر یک فاکتور مهم است که تعادل عرضه و تقاضا را نشان می دهد . اگر شرکتهای فولادی به طور مداوم سنگ آهن مصرف کنند ، ذخایر سنگ آهن در بنادر رشد نمی کند . از طرف دیگر ، اگر شرکتها محموله های ارسالی به بنادر را مصرف نکنند ، ذخایر افزایش می یابد و این نشان می دهد که تقاضای مصرف کننده نهایی سنگ آهن ضعیفتر شده است .
نمودار زیر میزان ذخایر سنگ آهن بنادر چین را نشان می دهد .
۲
میزان ذخایر طی چند ماه اخیر افزایش یافته و هنگامیکه این مسئله را با فاکتورهایی که پیشتر در مورد آن بحث شد تلفیق می کنیم ، پی می بریم که چرا قیمت سنگ آهن حدود ۴۰ درصد افت کرده است . مشخصاً این فاکتوری است که باید توسط سرمایه گذاران به طور مداوم کنترل شود تا در مورد آینده قیمت سنگ آهن تصویر مناسبی به دست آید .
طی ماه گذشته میلادی ، میزان ذخایر سنگ آهن در بنادر چین طی یک هفته کاهش عظیمی داشت و از ۱۱۱ میلیون تن ، به (۱۰۹٫۲۵) میلیون تن رسید . با وجود کاهش اخیر میزان ذخایر ، امّا میزان ذخایر هنوز بالاست و در نزدیکی رکورد (۱۱۳٫۷۰) میلیون تنی اوایل ماه جولای می باشد . بنابراین بر اساس داده های چند هفته و ماه اخیر ، هیچ پیشرفت بنیادی در تقاضای مصرف کننده نهایی رخ نداده است . از طرف دیگر ، عرضه بیشتری به ذخایر اضافه میگردد و این به مشکلات موجود می افزاید . ذخایر بالا باعث کاهش قیمتها می گردد ، زیرا سرعت رشد تقاضا به اندازه سرعت رشد عرضه نیست .
طرف تقاضا
بیشتر شاخصهای تقاضای چین ضعیف مانده است . حرکت اقتصاد چین از سرمایه گذاری در زیرساختها به سمت اقتصاد مصرفی و همچنین کاهش فعالیت ساخت و ساز باعث شده تا مصرف فولاد در هشت ماه اول سال کاهش یابد . در کوتاه مدت ، سیاست انبساطی بانک مرکزی می تواند تقاضای وام را افزایش دهد که این می تواند باعث افزایش فعالیت ساخت و ساز گردد ، امّا در بلند مدت نمی تواند تاثیر زیادی در شرایط بگذارد .   
تولید فولاد چین و شاخصهای مصرف
دنبال نمودن شاخصهای تولید فولاد ، راه خوبی است که که روند تقاضای سنگ آهن را نشان می دهد زیرا ۹۸ درصد از سنگ آهن به پروسه تولید فولاد ختم می گردد . همچنین از آنجا که چین دو سوم سنگ آهن حمل شده توسط دریا را مصرف می کند ، دنبال نمودن تقاضای فولاد برای سرمایه گذاران ضروری است .
مستطیلهای آبی رنگ تغییرات سالانه تولید فولاد را نشان می دهد و خط زرد رنگ نیز میزان تولید فولاد را بر حسب تن متریک نشان می دهد .
۱
تولید فولاد در حال رشد است ، امّا با سرعتی پائینتر
“انجمن فولاد جهانی” میزان تولید فولاد خام چین را بر اساس داده های ماهانه منتشر نمود . داده ها نشان می دهد که تولید چین در ماه اوت (۶۸٫۹۱) میلیون تن بوده است که نسبت به سال گذشته رشد یک درصدی و نسبت به ماه قبل از آن رشد (۰٫۹) درصدی داشته است . همچنین ماه جولای رشد سالانه (۱٫۵) درصدی را تجربه نموده است . از نمودارهای آبی رنگ می توان به وضوح مشاهده نمود که رشد تولید فولاد کمتر از سالهای گذشته می باشد .
نزول مصرف فولاد در چین
“انجمن سنگ آهن و فولاد چین” اخیراً اعلام کرده که مصرف فولاد در هشت ماه اول سال جاری به اندازه (۰٫۳) درصد افت داشته و به ۵۰۰ میلیون تن رسیده است . اگر کاهش مشابهی در آخرین فصل سال رخ دهد ، سال ۲۰۱۴ اولین سالی از ۱۹۹۵ تا کنون است که مصرف فولاد در چین افت می کند . کاهش مصرف فولاد هم به دلیل کاهش رشد اقتصادی و هم به دلیل تغییر شکل اقتصاد از حالت سرمایه گذاری به حالت مصرفی است . در هشت ماه اول سال جاری نیز ، رشد عرضه سنگ آهن از رشد تقاضای آن در بازار چین به میزان ۸۱ میلیون تن پیشی گرفته است .
چین برای شرکتهای تولید کننده به منزله شاهراهی بزرگ است . ظرفیت تولید سنگ آهن افزایش یافته که به دلیل قدرت مصرف فولاد در چین بوده است که در حال حاضر رو به کاستی می رود . این مسئله هم برای سنگ آهن و هم برای شرکتهای سنگ آهنی نامناسب است .
اهمیت میزان واردات سنگ آهن ژاپن
ژاپن بین ۱۰ تا ۱۳ درصد از سنگ آهن حمل شده توسط دریا را مصرف می کند ، بنابراین میزان واردات سنگ آهن ژاپن نیز شاخص دیگری است که تقاضای سنگ آهن را نشان می دهد .
نمودار زیر میزان واردات سنگ آهن ژاپن (نمودار آبی رنگ) و میزان تولید فولاد خام (نمودار زرد رنگ) این کشور را نشان می دهد .
۴
داده های “وزارت اقتصاد ، تجارت و صنعت ژاپن” نشان می دهد که برای دوره سالانه ، میزان واردات تقریباً بدون تغییر مانده است که دلیل آن هم تقاضای ضعیف داخلی می باشد . واردات (۱۱٫۷) میلیون تن بوده که نسبت به سال قبل از آن رشد یک درصدی داشته است ، اما نسبت به ماه پیش از آن افت (۱٫۲) درصدی را نشان می دهد . ژاپن نتوانسته از کاهش حدود ۴۰ درصدی قیمت سنگ آهن طی سال اخیر بهره ببرد و تولید فولاد ماه اوت این کشور در دوره سالانه تنها (۲٫۲) درصد و در دوره ماهانه تنها (۰٫۵) درصد رشد کرده است .
این داده ها نشان از روند خاصی ندارند و تصویر کلی نشان می دهد که تقاضای سنگ آهن ژاپن ضعیف تا معتدل می باشد . تقاضای ضعیف مصرف کنندگان بزرگ از جمله چین و ژاپن فشار نزولی بر قیمت وارد می کند و این نیز دلیل دیگری است که چرا قیمت حدود ۴۰ درصد افت کرده است .
فعالیت ساخت و ساز چین و قیمت سنگ آهن
یکی دیگر از فاکتورهای مهم برای دانستن آینده سنگ آهن ، دنبال نمودن فعالیت ساخت و ساز می باشد . حدود ۹۸ درصد از سنگ آهن معدنی ، برای تولید فولاد استفاده می شود و صنعت ساخت و ساز نیز ۵۰ درصد از کل فولاد تولید شده را مصرف می نماید .
۵
بر اساس نموداری که در بالا وجود دارد ، فروش ساختمانها برای هشتمین ماه متوالی در چین کاهش یافته است . فروش ساختمان در ماه سپتامبر به میزان (۸٫۹) درصد و در ماه اوت نیز به میزان (۱۳٫۲۹) درصد کاهش یافته است . قیمت خانه سازی معیار مهمی برای فهمیدن فعالیت ساخت سازی در یک اقتصاد است . در چین قیمت خانه سازی برای پنجمین ماه متوالی کاهش یافته است .
شاخصهای ساخت و ساز و تقاضای فولاد و سنگ آهن
ساخت و ساز ، فروش خانه و قیمت خانه سازی نشان می دهد که اگر چه فعالیت ساخت و ساز در چین ضعیف مانده است ، امّا در برخی مناطق شروع به افزایش یافته است . دلیل این موضوع دخالت دولت و افزایش وام رهنی و دیگر سیاستهای دولت برای تحریک اقتصاد است . با این حال داده ها روند خاصی ندارند و نیاز است تا داده های چند ماه دیگر نیز جمع آوری شود و سپس نتیجه گیری گردد . تحلیلگران اقتصادی معتقدند که ضعف بازار املاک چین تنها ریسک بزرگ پیشروی اقتصاد این کشور است . هر گونه اتفاقی که در صنعت ساخت و ساز و در نتیجه در صنعت فولاد بیفتد ، بر قیمت سنگ آهن نیز تاثیر می گذارد .
تعادل بازار
دینامیک فعلی تقاضا به همراه عرضه بیش از حد باعث می گردد تا بازیگران کوچک صنعت از میدان خارج شوند . این شرایط می تواند در صورتی که تولیدکنندگان چینی از بازار خارج شوند ، بهبود پیدا کند ، امّا تا زمان اتفاق افتادن این موضوع ، قیمت سنگ آهن برای بلند مدت در سطوح پائین باقی خواهد ماند .
نظر بانکها و موسسات مالی در مورد آینده سنگ آهن
** چشم انداز قیمتی سنگ آهن توسط شرکت مالی “یو بی اس” کاهش یافت . مازاد عرضه در بازار جهانی سنگ آهن رو به گسترش می باشد و از اینرو شرکتهای تولید کننده سنگ آهن وارد نبردی برای به دست آوردن سهم بیشتر شده اند و همین مسئله باعث شده تا شرکت یو بی اس پیش بینی قیمتی را برای سالهای ۲۰۱۵ و ۲۰۱۶ کاهش دهد . بر اساس پیش بینی انجام گرفته ، ممکن است میانگین قیمت در سال ۲۰۱۵ به ۸۵ دلار و در سال ۲۰۱۶ به ۸۲ دلار برسد . این شرکت پیشتر پیش بینی کرده بود که میانگین قیمت هم در سال ۲۰۱۵ و هم ۲۰۱۶ به ۱۰۳ دلار برسد .
شرکت یو بی اس همچنین پیش بینی در مورد شرایط تعادلی بازار در سالهای پیشرو داشته است که نشان دهنده شرایط بسیار بد آینده قیمت سنگ آهن می باشد . این شرکت پیش بینی کرده که طی سال جاری ، عرضه به میزان ۲۶ میلیون تن از تقاضا بیشتر خواهد بود و این رقم برای ۲۰۱۵ افزایش بیشتری خواهد داشت و به ۴۱ میلیون تن خواهد رسید . بر اساس پیش بینی این شرکت ، مازاد عرضه در سال ۲۰۱۶ به ۱۰۵ میلیون تن و تا سال ۲۰۱۸ به ۲۲۳ میلیون تن افزایش خواهد یافت .
** بانک “مورگان استنلی” نیز سنگ آهن را به عنوان کم ترجیح ترین کالا پس از طلا معرفی کرده بود و بر اساس گزارشی که منتشر نمود به شرایط مازاد عرضه در این بازار اشاره نمود . این بانک پیش بینی کرد که قیمت ممکن است در سال جاری به میانگین ۱۰۰ دلار و طی سال آینده به میانگین ۸۷ دلار برسد .
** “تام البانیز” رئیس پیشین شرکت “ریو تینتو” نیز معتقد است که قیمت برای یک دورۀ پایدار ضعیف خواهد ماند ، زیرا تولید افزایش می یابد امّا اقتصاد چین کندتر می گردد . لازم به ذکر است که کشورهای آسیایی بزرگترین خریدار سنگ آهن هستند .
** “دولت استرالیا” نیز به دلیل رشد عرضه ، پیش بینی قیمت سنگ آهن در سال ۲۰۱۵ را کاهش داد و به میانگین ۹۲ دلار و ۴۰ سنت رساند . با این حال دولت استرالیا پیش بینی کرده که قیمت دوباره رشد خواهد کرد ، زیرا تولید کنندگانی که با هزینه بالا مواجه هستند مجبور می شوند که از بازار خارج شوند و در نتیجه طرف عرضه متعادلتر خواهد شد . دولت استرالیا همچنین پیش بینی کرد که میانگین قیمت طی ۵ سال آینده در سطح ۹۰ تا ۹۵ دلار در هر تن خواهد بود .
** از طرف دیگر “انجمن سنگ آهن و فولاد چین” نیز اعلام نمود که انتظار می رود که قیمت در بلند مدت در حوالی ۸۰ دلار در هر تن نوسان کند . این انجمن دلیل ضعف قیمت را محدودیت در رشد تولید فولاد در چین می داند . در حالیکه تولید فولاد در سال ۲۰۱۴ افزایش یافته است ، امّا صنعت فولاد قادر به افزایش عرضه نیست . شرایط بازار اعتبارات در چین باعث شده تا تقاضای نهایی برای فولاد تحت تاثیر قرار بگیرد و در نتیجه باعث کاهش رشد فروش و سطوح بالاتر انبارهای فولاد گردد .